مدیریت خطر و ایمنی بیمار

مدیریت خطر و ایمنی

 

 

دکتر رسول نصیری کالمرزی                                        

                   ریاست مرکز و مسئول ایمنی مرکز

                                                                                                 مهدی امیری حسینی

کارشناس هماهنگ کننده ایمنی بیمار

 

 

مفهوم مدیریت خطر موضوع نوینی است که در آن به خطرات ناشی از نظام سلامت در بیماران می پردازد یعنی نظام سلامت ، در بطن خود دارای خطراتی است که بیماران و جامعه را تهدید می کنند از جمله عوارض دارویی، تشخیص های نادرست ، جراحیهای اشتباه، عفونت های بیمارستانی و بطور کلی حوادثی که در نظام سلامت اتفاق می افتد.

بطور کلی به کارهائی که احتمال بروز خطر در آنها بیش از یک مورد در هزار است ، خطرناک می گویند

رسالت و ماموریت بیمارستان ها ارایه خدمات پزشکی ایمن (safe) و اثر بخش (effective) به مراجعین می باشد .

 

* بنابراین اولین و مهمترین الزام در هر بیمارستان آسیب نرساندن به بیمار است  *

 

ایمنی بیمار همان اجتناب ،پیشگیری و بهتر شدن نتایج نامطلوب یا آسیب ناشی از فرایند مراقبت سلامت است و می توان از آن به عنوان یکی از مؤلفه های اصلی کیفیت خدمات سلامت نام برد .

یکی از عواملی که نقش مؤثری در ارتقای سطح ایمنی بیمار در مراکز بهداشتی ،درمانی دارد وجود فرهنگ ایمنی بیمار در این مراکز است .

فرهنگ مجموعه ای از باورها ،عقاید و ارزشهای گروهی از افراد گفته می شود که در رفتار آنها متجلی می شود .

در واقع فرهنگ ایمنی بیمار ، نشان دهنده میزان اولویت ایمنی بیماران از نظر کارکنان در بخش و سازمان محل کار آنها است .

سازمان بهداشت جهانی دو چالش بزرگ را در مقابل ایمنی بیمار بر شمرده است که اولین آن عفونت های مکتسبه از خدمات سلامت و دیگری تهدید ناشی از انجام غیر ایمن اعمال جراحی است .

و برای هردوی آنها چک لیست ها و راهنماهایی هم از سوی سازمان جهانی بهداشت ارائه شده که هم اکنون اجرای آنها مانند برنامه بهداشت دست ها از سوی وزارت متبوع در بیمارستانها و مراکز آموزشی درمانی پیگیری و انجام می گردد .

 

راهکار سازمان بهداشت جهانی برای مقابله با چاش های ایمنی و ارتقاء ایمنی بیمار :

1-ارائه چک لیست ها

2-ارائه راهنماها و گایدلاین ها

3-ارائه نه راهکار ایمنی

یک جزء اساسی برای ارتقای ایمنی بیمار، گزارش حوادث است گزارش حوادث به تنهایی ایمنی بیمار را ارتقا نمی بخشد. بلکه یادگیری از خطاهاست که امری اساسی است. جهت شناسایی خطاها، روش های مختلفی وجود دارد.  این روش­ها می تواند شامل: بررسی پرونده­ها، گزارش دهی خطاها ، استفاده از تجربیات بیماران، بررسی شاخص های ایمنی بیمار، بررسی شکایات و نتایج رضایتمندی بیماران باشد. یکی از روش های شناسایی خطا همان گزارش دهی خطاها است که باید ارتباط آن با سطوح بالاتر، تعریف شود.

*هدف از گزارش خطا، عدم تکرار خطا با انجام اقدامات اصلاحی یا تقلیل موارد خطا می باشد *

 

اهداف بین المللی ایمنی بیمار

(1)شناسایی بیماران به درستی و با استفاده از دو شناسه ی بیمار که شامل استفاده از شماره اتاق بیمار یا محل استقرار او نمی شود.

(2)ارتقا موثر ارتباطات

(3)ارتقا ایمنی نسبت به داروهایی که باید در مورد آن ها بسیار هشیار بود

(4)کاهش خطرات ناشی از آلودگی و عفونت های مرتبط بامراقبت از تندرست

(5)کاهش خطر آسیب دیدگی بیمار در نتیجه افتادن و زمین خوردن

 

 

نظام گزارش دهی خطاهای پزشکی به سه روش انجام می شود :

1.       گزارش اختیاری خطا

2.       گزارش اجباری خطا ) سیستم نظارتی و کنترلی (

3.       گزارش تلفنی یا حضوری

 

در همین راستا واحد مدیریت خطر و ایمنی همگام با کلیه واحدهای مرکز جهت اعتبار بخشی سال 1395 در حیطه های مربوط به خود به شرح زیر اقدام و فعالیت نموده است :

·         تدوین تیم ایمنی مرکز

·         تدوین و ابلاغ برنامه پایشهای مدیریتی ایمنی به کلیه بخش ها  و واحد های مرکز

·         انجام پایش های مدیریتی ایمنی طبق برنامه اعلام شده و با حضور ریاست مرکز و مدیریت و سایر اعضای تیم ایمنی

·         ارایه بازخورد مشکلات مطرح شده در پایش های مدیریتی به بخش ها

·         تدوین و پایش شاخص های ایمنی بیمار

·         تدوین و تحویل پوسترهای مرتبط با ایمنی بیماران به کلیه بخش ها و  واحدهای مرکز

·         تعیین و ابلاغ به رابطین مدیریت خطر و ایمنی بخشها

·         برگزاری کلاسهای آموزشی مدیریت خطر و ایمنی جهت بخشها و رابطین

·         تهیه و تحویل پمفلت های آموزشی مدیریت خطر و ایمنی به بخش ها

·         تدوین و چاپ ماهنامه ایمنی بیمار و تحویل به کلیه بخش ها

·         پایش مداوم بخش های مرکز جهت شناسایی مشکلات مرتبط با ایمنی بیماران و کارکنان و انجام مداخله لازم

·         ...

واحد مدیریت خطر  و ایمنی بیمار در راستای سنجه های اعتبار بخشی و حفظ ایمنی بیماران در حیطه داروهای پرخطر اقدام به ساماندهی و تفکبک داروهای پرخطر درانبار دارویی مرکز و داروخانه مرکزی و بخش اورژانس نمود .

 

واحد مدیریت خطر و ایمنی مرکز توحید در راستای فرهنگ ایمنی و افزایش آگاهی پرسنل در ارتباط با مدیریت خطر و ایمنی بیماران اقدام به چاپ و نشر ماهنامه ایمنی از مهر ماه سال 1395 نموده است .

مطالب ماهنامه با توجه به اهمیت و نیاز همکاران به مطالب آموزشی در زمینه مدیریت خطر و ایمنی بیمار گردآوری می گردد . و جهت مطالعه کارکنان در اختیار کلیه بخش ها و واحدهای مرکز قرار می گیرد .

مرکز پزشکی ، آموزشی ، درمانی توحید به عنوان اولین مرکز درمانی در سطح استان در زمینه ماهنامه ایمنی بیمار پیشرو می باشد .