مقاله پژوهشی دکتر اقبال زندکریمی، عضو شورای پژوهشی مرکز، با عنوان «الگوهای جغرافیایی و عوامل چندسطحی مؤثر بر نرخ سزارین در ایران: تحلیل فضایی بیزی با استفاده از مدل INLA» در مجله بین‌المللی BMC Pregnancy and Childbirth منتشر شد.

این پژوهش با بهره‌گیری از داده‌های نزدیک به 25 هزار زایمان در سطح کشور، به بررسی عوامل فردی و الگوهای جغرافیایی مؤثر بر انجام سزارین در استان‌های مختلف ایران پرداخته است. نتایج مطالعه نشان داد که نرخ سزارین در ایران حدود 52 درصد است که به‌مراتب بالاتر از میزان توصیه‌شده توسط سازمان جهانی بهداشت است. همچنین سن بالاتر مادر، سطح تحصیلات دانشگاهی و وضعیت اقتصادی بهتر با احتمال بیشتر انجام سزارین همراه بوده‌اند. در مقابل، برخی عوامل جمعیتی با کاهش احتمال سزارین ارتباط داشته‌اند.
یافته‌های این پژوهش نشان داد که توزیع سزارین در کشور یکنواخت نیست و تفاوت‌های قابل توجهی میان استان‌های مختلف وجود دارد. استان‌های مرکزی و شمالی کشور از جمله تهران، البرز، مازندران و اصفهان دارای خطر بالاتر سزارین بوده‌اند، در حالی که استان‌های جنوب شرقی کشور نرخ‌های پایین‌تری را نشان داده‌اند.
در این مطالعه برای نخستین بار در سطح ملی از روش‌های پیشرفته تحلیل فضایی بیزی برای شناسایی خوشه‌های پرخطر سزارین استفاده شده است. نتایج پژوهش می‌تواند به سیاست‌گذاران حوزه سلامت در طراحی مداخلات هدفمند منطقه‌ای، کاهش سزارین‌های غیرضروری و ارتقای عدالت در دسترسی به خدمات سلامت مادران کمک کند.
مرکز تحقیقات سلامت سنجی و ارزشیابی ضمن تبریک این موفقیت علمی به دکتر اقبال زندکریمی، انتشار این مقاله را گامی ارزشمند در جهت تولید شواهد علمی برای بهبود سلامت مادران و نوزادان کشور می‌داند و برای ایشان در ادامه فعالیت‌های پژوهشی آرزوی موفقیت روزافزون دارد.

لینک مقاله جهت دانلود