جلسه بررسی و برنامه‌ریزی نمونه‌برداری هدفمند و مبتنی بر ارزیابی ریسک مواد غذایی، با هدف ارتقای فرآیندهای نظارتی و افزایش اثربخشی نظام پایش، با حضور معاون غذا و دارو، معاون بهداشتی و کارشناسان مرتبط در سالن اجتماعات معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی کردستان برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی کردستان، این نشست با محوریت بررسی روند نمونه‌برداری، تحلیل عملکرد و آمار مقایسه‌ای سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴، شناسایی چالش‌های موجود و ارائه راهکارهای مدیریتی برای بهبود فرآیندهای نظارتی برگزار شد.

دکتر امیر مرسا معاون غذا و دارو در این جلسه با تأکید بر ضرورت بازنگری در فرآیندهای نمونه‌برداری و نظارت بر فرآورده‌های سلامت‌محور اظهار داشت: هدف از نمونه‌برداری، صرفاً افزایش تعداد نمونه‌های ارسالی به آزمایشگاه نیست، بلکه باید این فرآیند به گونه‌ای مدیریت شود که بیشترین اثربخشی را در شناسایی، کنترل و پیشگیری از مخاطرات احتمالی برای سلامت جامعه داشته باشد.

وی افزود: با توجه به محدودیت منابع، بهره‌گیری از اطلاعات حاصل از بازرسی‌ها، نتایج آزمون‌های آزمایشگاهی و سوابق عدم انطباق، می‌تواند نقش مؤثری در تعیین اولویت‌های نظارتی و هدایت صحیح منابع داشته باشد.

معاون غذا و دارو همچنین بر ضرورت تناسب میان نوع فرآورده، مخاطرات احتمالی و آزمون‌های مورد درخواست تأکید کرد و گفت: این هماهنگی موجب استفاده بهینه از ظرفیت‌های تخصصی آزمایشگاه و تمرکز امکانات بر موارد دارای اهمیت و اولویت بیشتر خواهد شد.

دکتر خالد رحمانی معاون بهداشتی دانشگاه نیز با اشاره به ظرفیت ارزشمند شبکه‌های بهداشت در سطح شهرستان‌ها اظهار داشت: کارشناسان بهداشت محیط به دلیل حضور مستمر در مراکز تولید، عرضه و توزیع مواد غذایی، از اطلاعات میدانی قابل توجهی برخوردار هستند که می‌تواند در برنامه‌ریزی نمونه‌برداری و تعیین اولویت‌های نظارتی مورد استفاده قرار گیرد.

وی افزود: تلفیق یافته‌های حاصل از بازرسی‌های میدانی با نتایج آزمون‌های آزمایشگاهی، امکان شناسایی دقیق‌تر نقاط پرخطر و فرآورده‌های نیازمند نظارت بیشتر را فراهم می‌کند.

معاون بهداشتی دانشگاه با تأکید بر ضرورت تقویت تعامل میان کارشناسان بهداشت محیط، واحدهای تخصصی معاونت غذا و دارو و آزمایشگاه کنترل غذا و دارو، این همکاری را زمینه‌ساز تصمیم‌گیری منسجم‌تر و اجرای برنامه‌های پایش اثربخش‌تر عنوان کرد.

در ادامه این نشست طاهره ذبیح‌اللهی، مدیر آزمایشگاه کنترل غذا و دارو با ارائه آمار مقایسه‌ای نمونه‌برداری در سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴، روند عملکرد، ظرفیت‌های موجود و چالش‌های فرآیند نمونه‌برداری و آزمون را تشریح کرد.مدیر آزمایشگاه کنترل غذا و دارو با ارائه آمار مقایسه‌ای و تحلیل روند نمونه‌برداری در سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴، به تشریح وضعیت موجود، ظرفیت‌های آزمایشگاهی، محدودیت‌ها و چالش‌های پیش‌رو در فرآیند نمونه‌برداری و انجام آزمون‌ها پرداخت.

وی با اشاره به محدودیت‌های مالی، کمبود نیروی انسانی و ضرورت افزایش بهره‌وری منابع اظهار داشت: افزایش صرف تعداد نمونه‌ها نمی‌تواند به تنهایی معیار مناسبی برای ارزیابی عملکرد نظام پایش باشد، بلکه باید منابع موجود به سمت نمونه‌هایی هدایت شوند که از نظر سطح خطر و پیامدهای احتمالی، اهمیت بیشتری برای سلامت جامعه دارند.

مدیر آزمایشگاه کنترل غذا و دارو تصریح کرد: رویکرد آینده باید از نمونه‌برداری صرفاً کمی به سمت نمونه‌برداری هدفمند، آزمون‌محور و مبتنی بر ارزیابی ریسک حرکت کند؛ به گونه‌ای که انتخاب نمونه‌ها بر اساس شاخص‌هایی همچون نوع فرآورده، سطح خطر، سوابق عدم انطباق، نتایج پایش‌های گذشته و اولویت‌های بهداشتی انجام شود.

وی افزود: اجرای این رویکرد موجب می‌شود ظرفیت آزمایشگاه، نیروی انسانی و منابع مالی در حوزه‌هایی متمرکز شود که احتمال بروز مخاطرات در آن‌ها بیشتر است و در نهایت اثربخشی اقدامات نظارتی افزایش یابد.

ذبیح‌اللهی، در ادامه از تدوین دستورالعمل نمونه‌برداری هدفمند خبر داد و گفت: این دستورالعمل با هدف ایجاد هماهنگی، انسجام و وحدت رویه بیشتر در فرآیند نمونه‌برداری تهیه شده است تا چارچوب مشخصی برای انتخاب، ارسال نمونه‌ها و ارتباط آن با فرآیند آزمون‌های آزمایشگاهی ایجاد شود.

وی خاطرنشان کرد: این دستورالعمل پس از تأیید نهایی، جهت اجرا به معاونت بهداشتی ابلاغ خواهد شد و انتظار می‌رود اجرای آن موجب ارتقای کیفیت نمونه‌های ارسالی، افزایش هماهنگی میان واحدهای نمونه‌بردار و آزمایشگاه و هدفمندتر شدن فرآیند پایش شود.

در ادامه جلسه، کارشناسان حوزه‌های مرتبط به بررسی داده‌ها و اطلاعات ارائه‌شده پرداختند و دیدگاه‌ها و پیشنهادهای خود را در زمینه اولویت‌بندی فرآورده‌ها، نحوه اجرای نمونه‌برداری و بهبود فرآیند ارسال نمونه‌ها به آزمایشگاه مطرح کردند.

در پایان این نشست، بر اجرای رویکرد مبتنی بر ارزیابی ریسک، بهره‌گیری از داده‌های نظارتی و آزمایشگاهی، اجرای دستورالعمل نمونه‌برداری پس از طی مراحل تأیید و تقویت همکاری میان معاونت‌های بهداشت و غذا و دارو تأکید شد.